چرا نقش خانواده در سلامت کودک مهم است؟ یافته تازه یک مطالعه بزرگ
وقتی یک کودک برای معاینه یا درمان به پزشک مراجعه می‌کند، معمولاً تمرکز اصلی روی علائم و وضعیت جسمی اوست. اما یک مطالعه تازه نشان می‌دهد نحوه ارتباط پزشک و کادر درمان با کودک و خانواده نیز می‌تواند با وضعیت بهتر کودک و خانواده همراه باشد.
به گزارش امید بانوان؛ پژوهشگران در مطالعه‌ای که در JAMA Network Open منتشر شده، ارتباط میان «مراقبت خانواده‌محور» و دو شاخص مهم، یعنی شکوفایی کودک و تاب‌آوری و ارتباط خانوادگی را بررسی کرده‌اند.
مراقبت خانواده‌محور یعنی چه؟
در این رویکرد، خانواده فقط همراه کودک در مطب نیست؛ بلکه بخشی از فرایند مراقبت محسوب می‌شود.
گوش دادن به کودک و والدین، احترام به شرایط و ارزش‌های خانواده، ارائه اطلاعات کامل و قابل فهم، توجه به نیازهای خانواده و مشارکت دادن آنها در تصمیم‌های مربوط به مراقبت از کودک، از اصول این نوع مراقبت است.
بررسی بیش از ۱۱۰ هزار کودک
پژوهشگران اطلاعات ۱۱۰ هزار و ۹۸۴ کودک ۶ تا ۱۷ ساله را که طی ۱۲ ماه گذشته به یکی از مراکز یا متخصصان سلامت مراجعه کرده بودند، بررسی کردند.
نتایج پس از در نظر گرفتن عوامل مختلف نشان داد کودکانی که مراقبت خانواده‌محور دریافت کرده بودند، نسبت به کودکانی که چنین مراقبتی دریافت نکرده بودند:
• ۸.۶ واحد درصد بیشتر معیارهای «شکوفایی کودک» را داشتند.
• ۸.۲ واحد درصد بیشتر در گروه دارای «تاب‌آوری و ارتباط خانوادگی» قرار می‌گرفتند.
در این مطالعه، شکوفایی کودک با شاخص‌هایی مانند علاقه و کنجکاوی برای یادگیری، تلاش برای به پایان رساندن کارها و توانایی آرام ماندن و کنترل خود هنگام روبه‌رو شدن با چالش‌ها سنجیده شد.
برای کودکانی که تجربه‌های سخت داشته‌اند، اهمیت بیشتری داشت
یکی از یافته‌های قابل توجه پژوهش این بود که ارتباط میان مراقبت خانواده‌محور و این شاخص‌ها در کودکانی که تجربه‌های نامطلوب دوران کودکی داشته‌اند، پررنگ‌تر بود.
در این گروه، تفاوت مرتبط با مراقبت خانواده‌محور برای شاخص شکوفایی کودک ۱۱.۲ واحد درصد و برای تاب‌آوری و ارتباط خانوادگی ۱۰.۵ واحد درصد بود.
پژوهشگران می‌گویند مراقبت خانواده‌محور می‌تواند محیطی ایجاد کند که در آن ارتباط، اعتماد و احساس امنیت بیشتری میان کودک، خانواده و کادر درمان شکل بگیرد؛ موضوعی که برای کودکانی با تجربه‌های دشوار گذشته اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
پزشک جای خانواده را نمی‌گیرد؛ اما می‌تواند کنار خانواده باشد
پیام این مطالعه این نیست که مراقبت خانواده‌محور به‌تنهایی باعث بهتر شدن وضعیت کودک می‌شود. پژوهش از نوع مقطعی بوده و نمی‌تواند رابطه علت و معلولی را ثابت کند.
با این حال، یافته‌ها نشان می‌دهد شیوه تعامل نظام سلامت با کودک و خانواده، موضوعی فراتر از یک برخورد خوب یا محترمانه است و می‌تواند با برخی شاخص‌های مهم سلامت و عملکرد خانواده ارتباط داشته باشد.
برای والدین نیز شاید پیام ساده‌ای داشته باشد: هنگام مراجعه کودک به پزشک، پرسیدن سؤال، بیان نگرانی‌ها، توضیح شرایط خانوادگی و مشارکت در تصمیم‌های مربوط به مراقبت از کودک بخشی از فرایند درمان است، نه موضوعی حاشیه‌ای.