تکیه ۶۰۰ساله برغان در قلب کرج؛ بازآفرینی یک میراث فرهنگی در ایران کوچک
تکیه اعظم برغان با بازآفرینی در مقیاس یکدوم، به پارک ایران کوچک کرج راه یافت؛ پروژهای که با اعتبار بیش از ۱۰۰ میلیارد ریال اجرا شده و قرار است بخشی از پیشینه فرهنگی و مذهبی البرز را در دسترس شهروندان و گردشگران قرار دهد.
به گزارش امید بانوان؛ آیین رونمایی از این مجموعه در آستانه روز فرهنگی کرج، شانزدهم مهرماه، با حضور مهرداد کیانی شهردار کرج، «مهدی مهرور» فرماندار ویژه شهرستان کرج، اعضای شورای اسلامی شهر، مدیران شهری، مسئولان فرهنگی، اصحاب رسانه و شهروندان در پارک ایران کوچک برگزار شد.
این پروژه با همت سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری شهرداری کرج و با مشارکت سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اجرا شده است. بر اساس اطلاعات اعلامشده از سوی مدیریت شهری، بیش از ۱۰۰ میلیارد ریال برای اجرای آن هزینه شده و نمونه بازآفرینیشده در مقیاس یکدوم بنای اصلی ساخته شده است.
تکیه اعظم برغان با قدمتی بیش از ۶۰۰ سال، از بناهای شاخص فرهنگی و مذهبی استان البرز به شمار میرود و بهواسطه برگزاری آیینهای مذهبی و تعزیهخوانی، جایگاه ویژهای در میراث آیینی منطقه دارد.
پارک ایران کوچک با گردآوری نمادهایی از مناطق مختلف کشور، فضایی برای معرفی تنوع فرهنگی و معماری ایران فراهم کرده است. با اجرای این پروژه، بازآفرینی یکی از نمادهای شناختهشده البرز نیز به این مجموعه افزوده شده تا بازدیدکنندگان با بخشی از تاریخ و فرهنگ منطقه آشنا شوند.
کیانی: اگر سهم من یک خشت باشد، خدا را شاکرم
مهرداد کیانی، شهردار کرج، در این مراسم با اشاره به همزمانی افتتاح مجموعه با سالروز آغاز خدمت خود در مدیریت شهری گفت: «اگر سهم من در این مجموعه حتی در حد یک خشت هم باشد، خدا را شاکرم» و ابراز امیدواری کرد این فضا مورد استفاده مردم قرار گیرد.
وی با اشاره به نقش مجموعه مدیریت شهری در شکلگیری پروژه، سهم اصلی اقدامات را متعلق به افرادی دانست که راهبری و اجرای آن را بر عهده داشتهاند و به نقش اعضای شورای اسلامی شهر نیز اشاره کرد.
عمار ایزدیار، رئیس کمیسیون سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شورای اسلامی شهر کرج، با اشاره به روند شکلگیری پروژه گفت موضوع تعیین تکلیف مالکیت فاز دوم پارک ایران کوچک در سال ۱۴۰۰ در شورای شهر مطرح شد و مالکیت شهرداری تثبیت شد.
به گفته وی، پس از بررسی گزینههای مختلف برای ایجاد نمادی شاخص از استان البرز در این مجموعه، تکیه اعظم برغان به دلیل جایگاه تاریخی، فرهنگی و مذهبی آن مورد توجه قرار گرفت.
ایزدیار با اشاره به پیشینه برغان بهعنوان یکی از مراکز مهم مبادلات و تجارت در جنوب البرز، تعزیه را بخشی از هویت فرهنگی استان دانست و گفت نسخهها و مجالس قدیمی تعزیه در مناطقی مانند طالقان و برغان، بخشی از این میراث را تشکیل میدهند.
وی همچنین تأکید کرد این مجموعه میتواند به مرکزی برای اجرای تعزیه و نمایشهای آیینی و تاریخی تبدیل شود و ظرفیت میزبانی از نمایشگاهها و عرضه آثار هنرمندان را نیز داشته باشد. ایجاد فضایی برای عرضه و فروش سوغات و محصولات برغان و استان البرز نیز از بخشهای پیشبینیشده در این طرح است.
حسین سعیدیسیرایی، رئیس کمیسیون فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شورای اسلامی شهر کرج، نیز با اشاره به افتتاح این مجموعه گفت: «تعزیه یکی از برندهای فرهنگی استان البرز است» و ایجاد نمونهای از این ظرفیت در پارک ایران کوچک را اقدامی ارزشمند دانست.
وی با اشاره به اینکه در ابتدا درباره ضرورت ساخت نمونهای از تکیه برغان در کرج، با توجه به فاصله نسبتاً نزدیک این منطقه به شهر، پرسشهایی مطرح بوده است، افزود اکنون با ایجاد این فضا، ظرفیت و زیبایی مجموعه بیش از پیش قابل مشاهده است.
سعیدیسیرایی با اشاره به آثار تاریخی و فرهنگی البرز، از جمله تپه ازبکی، تپه مهرشهر، کاروانسرای شاهعباسی و کاخ سلیمانیه، بر ضرورت آشنایی بیشتر شهروندان با تاریخ و هویت شهر تأکید کرد.
رئیس کمیسیون فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شورای اسلامی شهر کرج همچنین خواستار بررسی زمینه استفاده مستمر از این مجموعه برای اجرای تعزیه و برنامههای فرهنگی، بهویژه در مناسبتهای مذهبی، شد.
در حاشیه این پروژه، غرفههایی برای عرضه سوغات و محصولات برغان و کرج نیز ایجاد شده است تا بازدیدکنندگان بتوانند در کنار آشنایی با این نماد فرهنگی، با بخشی از محصولات منطقه نیز آشنا شوند.
در آیین رونمایی، گروهی از تعزیهخوانان بهصورت نمادین به اجرای تعزیه و شبیهخوانی پرداختند؛ اجرایی که در کنار بازآفرینی بنای تاریخی، پیوند این مجموعه با سنتهای آیینی برغان را به نمایش گذاشت.
بازآفرینی تکیه اعظم برغان در پارک ایران کوچک، امکان آشنایی با بخشی از میراث فرهنگی البرز را برای افرادی فراهم میکند که فرصت بازدید از خود بنای تاریخی در برغان را ندارند. با این حال، تداوم نقش فرهنگی این مجموعه به برنامههایی وابسته است که پس از افتتاح در آن برگزار خواهد شد؛ از اجرای تعزیه و نمایشهای آیینی تا فعالیت هنرمندان و معرفی محصولات بومی.
تکیه تاریخی برغان، در گذر سدهها، بخشی از حافظه فرهنگی این سرزمین را با خود حمل میکند؛ میراثی که بازآفرینی آن، فرصتی برای بازخوانی پیوند تاریخ، معماری و هویت محلی فراهم آورده است. برای تماشای جزئیات این بازنمایی و مرور تصویری این میراث تاریخی و اجرای زیبای تعزیه هنرمندان، گزارش تصویری امید بانوان از تکیه برغان را ببینید.